Zmiany w Kodeksie karnym. Nowy wymiar kary pozbawienia wolności

W dniu 25 stycznia 2019 r. do konsultacji skierowany został rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja zakłada zmianę w enumeratywnym katalogu kar znajdującym się w rozdziale IV Kodeksu karnego. Artykuł 32 Kodeksu karnego do tej pory określał 5 rodzajów kar tj.:

Zgodnie z art. 37 Kodeksu karnego kara pobawienia wolności określona w art. 32 pkt 3 trwa najkrócej miesiąc, a najdłużej 15 lat. Rządowy projekt zakłada znaczne zaostrzenie tych przepisów i zakłada, że kara pozbawienia wolności będzie trwała nie krócej niż miesiąc i nie dłużej niż 30 lat. Jednocześnie zostanie zlikwidowana możliwość zasądzenia kary jednostkowej w postaci 25 lat pozbawienia wolności na podstawie art. 32 pkt 4 Kodeksu karnego. Ustawodawca w uzasadnieniu do projektu jako powód zniesienia sztywno określonej kary 25 lat pozbawienia wolności wskazuje: „Oznaczony punktowo, sztywny wymiar tej kary powoduje, że sąd decydując się na jej zastosowanie pozbawiony jest możliwości miarkowania kwantum prawnokarnej dolegliwości. Z kolei znaczny odstęp pomiędzy górną granicą terminowej kary pozbawienia wolności, a karą 25 lat pozbawienia wolności, może niekiedy prowadzić do wymierzenia przez sąd kary nieadekwatnej, tj. zbyt łagodnej lub zbyt surowej. Negatywne konsekwencje takiego rozwiązania na płaszczyźnie zasady indywidualizacji kary są szczególnie widoczne przy wymierzaniu kary za najpoważniejsze przestępstwa popełnione w warunkach współdziałania.”

W rządowym projekcie przedmiotowej ustawy wskazano także niewymienione do tej pory w Kodeksie karnym okoliczności obciążające w postaci:

  1. uprzednia karalność za przestępstwo umyślne lub podobne przestępstwo nieumyślne;
  2. bezprawne wpływanie na treść zeznań lub oświadczeń pokrzywdzonego, zeznań świadków lub opinii biegłych, lub treść wyjaśnień innych oskarżonych;
  3. wykorzystanie bezradności, niepełnosprawności, choroby lub podeszłego wieku pokrzywdzonego;
  4. sposób działania, prowadzący do poniżenia lub udręczenia pokrzywdzonego;
  5. popełnienie przestępstwa z premedytacją;
  6. popełnienie przestępstwa z motywacją zasługującą na szczególne potępienie lub z niskich pobudek;
  7. popełnienie z użyciem przemocy przestępstwa motywowanego nienawiścią z powodu przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, politycznej lub wyznaniowej ofiary albo z powodu jej bezwyznaniowości;
  8. działanie ze szczególnym okrucieństwem;
  9. popełnienie przestępstwa w stanie po spożyciu alkoholu lub środka odurzającego, jeżeli stan ten był czynnikiem prowadzącym do popełnienia przestępstwa lub istotnego zwiększenia jego skutków;
  10. popełnienie przestępstwa we współdziałaniu z małoletnim lub z wykorzystaniem jego udziału.

Z racji planowanej zmiany wymiaru kary pozbawienia wolności i wydłużenia jej maksymalnego trwania ustawodawca w projekcie ustawy zawarł również przepisy dotyczące zmian karalności przestępstw określonych w Kodeksie karnym. Jako najciekawsze ze zmian należy wskazać:

Nowelizacja zakłada także wprowadzenie nowych przestępstw za czyny, które są społecznie szkodliwe i dla szeroko rozumianej sprawiedliwości społecznej powinny być piętnowane. Takimi przestępstwami są m. in:

Projekt ustawy zakłada znacznie więcej zmian jednak w tym tekście przedstawiono jedynie te najciekawsze z naszego punktu widzenia. Projekt ustawy można znaleźć na stronie Rządowego Centrum Legislacyjnego https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12320403/katalog/12565603#12565603

Dodane: 14 lutego 2019 r.